“Lufta civile” që ka shpërthyer brenda Partisë Republikane për një sërë çështjesh, përfshirë luftën me Iranin dhe imigracionin pas zgjedhjeve të mesmandatit është përhapur këtë javë. Politika e “sigurisë kombëtare” e Trump në lidhje me Kinën dhe inteligjencën artificiale është tani nën shqyrtim.
Arsyeja ishte skandali i spiunazhit që shpërtheu gjatë fundjavës, me protagonist drejtorin ekzekutiv më të fuqishëm në industrinë e teknologjisë së inteligjencës artificiale në SHBA, i cili dyshohet se kishte një aferë me një spiune kineze.
Republikanë të lartë po bëjnë thirrje për një hetim ndaj Nvidia-s, duke përmendur një lidhje të dyshuar jashtëmartesore midis CEO-s së saj, Jensen Huang dhe një biznesmene që dyshohet se ka punuar për Kinën.
Donald Trump, nga ana e tij, shprehu mbështetjen e tij për gjigantin e teknologjisë. Ai e mbrojti Huang kundër akuzave të hënën, duke e përshkruar atë si një “njeri të nivelit të lartë” i cili po “vuan shumë” për shkak të çështjes.
Megjithatë, lajmi se bordi i Nvidia-s po kryen një hetim të brendshëm mbi rastin e supozuar të spiunazhit ka intensifikuar trazirat në Uashington dhe në Capitol Hill mbi çështjet e sigurisë kombëtare që lidhen me mikroçipat.
Gjatë një takimi informues me gazetarët dje, të hënën, Trump tha se ishte i befasuar nga informacioni në lidhje me Huang.
I pyetur se kur mësoi për hetimet kundër drejtorit miliarder ekzekutiv, presidenti amerikan u përgjigj: “Kam dëgjuar dhe lexuar disa gjëra, jo shumë kohë më parë”.
Pa dhënë sqarime të mëtejshme, Trump shtoi se “FBI po e shqyrton rastin për një çështje tjetër” dhe shprehu besimin e tij se “gjithçka do të shkojë mirë” për Huang.
Trump tha gjithashtu se kishte folur me të të hënën, duke shtuar se besonte që shefi i Nvidia nuk ishte në dijeni se biznesmenja kineze po punonte për Kinën .
“Një çështje sigurie kombëtare”, thonë drejtuesit
Udhëheqësit republikanë në komisionet e Punëve të Jashtme, Inteligjencës dhe Kinës të Dhomës së Përfaqësuesve po i kërkojnë Huang të marrë pjesë në një konferencë informative me dyer të mbyllura javën e ardhshme.
Përditësimi mund të jetë hapi i parë në kryerjen e një hetimi kundër Nvidia-s.
Ndërkohë, republikanë të tjerë po i bëjnë thirrje Kongresit të hetojë sjelljen e Huang, si dhe operacionet më të gjera të biznesit të Nvidia në Kinë.
Kryetari republikan i Komitetit të Energjisë dhe Tregtisë të Dhomës së Përfaqësuesve, Brett Guthrie u tha gazetarëve se “duhet të kryhet një hetim” nga “autoritetet përkatëse”.
Nga ana e tij, senatori republikan në largim, John Cornyn, argumentoi se Huang duhet të jetë subjekt i një hetimi të gjerë. Ai shtoi se Kongresi duhet të luajë “absolutisht” një rol në hetimin e çështjes.
Russ Walker një këshilltar në fushatën e Trump për vitin 2020 dhe drejtor ekzekutiv i grupit konservator Humans First, tha se po i inkurajonte ligjvënësit republikanë dhe Departamentin e Drejtësisë të hetonin Huang dhe i kërkoi Shtëpisë së Bardhë ta ndalonte atë të hynte në mjediset e saj.
“Kjo është një çështje serioze e sigurisë kombëtare dhe mendoj se do të ketë republikanë që do të ndërmarrin veprime. Dhe sigurisht, shumë demokratë”, tha Walker për Politico.
Qasja në mikroçipa
Këto diskutime, pas fitores së rëndësishme të demokratëve në zgjedhjet e mesit të mandatit dhe në pritje të marrjes së shumicës në Kongres tregojnë se si skandali i Nvidia u ofron republikanëve më të ashpër të Uashingtonit një mundësi të re për t’u dalluar nga Trump në çështjen e Kinës.
Shumë po e shfrytëzojnë skandalin Huang për të sjellë përsëri në plan të parë aspiratat e tyre politike të hershme, të cilat bien ndesh me qasjen më të relaksuar të Trump.
Ata argumentojnë se lehtësimi i kufizimeve në shitjet e mikroçipave të përparuar paraqet rreziqe për sigurinë kombëtare.
Skandali ka forcuar gjithashtu argumentet e kompanive të teknologjisë në favor të kontrolleve më të rrepta të eksportit.
Këto kompani argumentojnë se Nvidia dhe prodhuesit e tjerë të çipave nuk mund të jenë të vetmit përgjegjës për të vendosur se në cilat tregje do të tregtohen produktet e tyre.
Tre persona të përfshirë në negociatat me dyer të mbyllura mbi Aktin vjetor të Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare të SHBA-së (NDAA) i thanë Politico-s se përfaqësuesit e kompanive të teknologjisë po përdorin zbulimet e fundit për të argumentuar se qeveria duhet të marrë një rol më aktiv në përcaktimin se kush ka qasje në mikroçipa.
Kryetari republikan i Komitetit të Përzgjedhur të Dhomës së Përfaqësuesve për Kinën, John Moolenaar tha se Nvidia përballet me “probleme besueshmërie” që meritojnë shqyrtim të mëtejshëm.
“Është e rëndësishme të arrijmë te e vërteta dhe të përcaktojmë faktet e vërteta”, tha Moolenaar, duke shtuar: “Duhet të pyesim veten se çfarë lloj ndikimi kishin ata.”
Të ndarë rreth politikës ndaj Kinës
Akuzat kanë nxjerrë në pah edhe mosmarrëveshjet midis këshilltarëve kryesorë të Trump. Administrata duket e ndarë në lidhje me politikën e saj ndaj Kinës, veçanërisht në lidhje me eksportet e mikroçipave amerikanë të inteligjencës artificiale.
Zyrtarë të lartë të Departamentit të Shtetit, siç është Sekretari Marco Rubio, po mbështesin linjën e ashpër të republikanëve.
Këshilltarë të tjerë, siç është ish-shefi i inteligjencës artificiale në qeveri, David Sachs, e kishin orientuar Trumpin drejt një qasje më të butë dhe miqësore ndaj industrisë së teknologjisë.
“Ky përçarje është veçanërisht i theksuar në mandatin e dytë”, tha një ish-zyrtar i administratës Trump i cili ka punuar me mikroçipat dhe kontrollet e eksportit.
“Përfshirja e mundshme e Jensen me një person të lidhur me Kinën dëmton seriozisht përfaqësuesin më të shquar të palës Sachs: CEO-n i cili luajti një rol kyç në avancimin e argumenteve të saj”, shtoi ai.
Për shumë demokratë dhe republikanë, shtrëngimi i kufizimeve mbi eksportet e mikroçipave përmes projektligjit vjetor të mbrojtjes është shfaqur si përgjigja më e menjëhershme politike ndaj rastit Huang.
Udhëheqësi i pakicës në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, i cili pritet të marrë detyrën e Kryetarit të Dhomës së Përfaqësuesve në Kongresin e ardhshëm, u tha gazetarëve të hënën se do të bëjë çdo përpjekje për të siguruar që dispozitat në projektligjin vjetor të mbrojtjes të paraqitur nga Senati, të cilat kufizojnë aksesin e Kinës në mikroçipat e përparuar, të përfshihen në tekstin përfundimtar .
“Padyshim që po përpiqemi të mbledhim më shumë informacion rreth natyrës së kësaj marrëdhënieje dhe lidhjeve që shoqërojnë atë. Është diçka që po e shqyrtojmë më tej”, tha dje udhëheqësi i shumicës në Senat, John Thune.
“Ne duam ta marrim seriozisht çdo kërcënim të madh ndaj interesave të sigurisë kombëtare të Amerikës”, shtoi ai.
Rasti i Nvidia mbetet një çështje e ndjeshme brenda administratës Trump, me vendimin e bordit të drejtorëve të kompanisë për të nisur një hetim ndaj drejtorit ekzekutiv të saj që ka të ngjarë të intensifikojë mosmarrëveshjet e brendshme.
Trump dhe zyrtarë të tjerë të administratës e kanë minimizuar rëndësinë e akuzave kundër Huang, por disa zyrtarë paralajmërojnë se çështja mund të ketë pasoja afatgjata për pozicionin e Nvidia-s në Uashington.
