Që prej hyrjes në treg në vitin 2006 në Europë dhe në vitin 2007 në SHBA, cigaret elektronike, të njohura ndryshe si vape, janë kthyer në një trend global, sidomos tek të rinjtë. Fillimisht ato u promovuan si një alternativë “më e sigurt” ndaj duhanit tradicional, por studimet më të fundit po ngrenë alarmin për rreziqe serioze shëndetësore, përfshirë edhe lidhjen e mundshme me kancerin.
Një analizë e fundit e publikuar nga studiues australianë dhe e pasqyruar nga The Washington Post thekson se provat laboratorike janë bërë aq shqetësuese, sa ekspertët kanë kaluar nga kërkesa për “më shumë kërkime” në paralajmërime të drejtpërdrejta për rrezikun që paraqesin cigaret elektronike.
Sipas studiuesve, avulli i prodhuar nga vape përmban substanca toksike dhe kimikate që mund të dëmtojnë ADN-në e qelizave njerëzore. Ky dëmtim konsiderohet një nga hapat kryesorë në zhvillimin e kancerit. Në laborator është zbuluar se disa prej përbërësve të cigareve elektronike shkaktojnë inflamacion kronik, stres oksidativ dhe ndryshime qelizore që lidhen me tumoret.
Ekspertët paralajmërojnë se shumë përdorues mendojnë gabimisht se vaping-u është “i padëmshëm”, vetëm sepse nuk prodhon tym si cigarja klasike. Në realitet, shumë lëngje të përdorura në vape përmbajnë nikotinë, metale të rënda dhe komponime kimike që, kur ngrohen dhe thithen për një kohë të gjatë, mund të kenë pasoja serioze për mushkëritë dhe organizmin.
Megjithatë, shkencëtarët sqarojnë se ende nuk ka prova absolute që vaping-u i vetëm shkakton kancer tek njerëzit, pa pasur histori të mëparshme të konsumit të duhanit. Arsyeja kryesore është se cigaret elektronike janë ende relativisht të reja dhe efektet afatgjata mund të shfaqen vetëm pas dekadash, ashtu si ndodhi me cigaret tradicionale.
Mjekët theksojnë se përdorimi i vape-ve tek adoleshentët dhe të rinjtë është veçanërisht shqetësues. Shumë prej tyre po ekspozohen ndaj nikotinës dhe kimikateve që në moshë të hershme, duke rritur rrezikun për varësi dhe probleme serioze shëndetësore në të ardhmen.
Sipas ekspertëve të shëndetit publik, fakti që shkenca ende nuk ka një përgjigje përfundimtare nuk do të thotë se cigaret elektronike janë të sigurta. Përkundrazi, provat e deritanishme po shtojnë frikën se vaping-u mund të kthehet në një problem madhor shëndetësor global në vitet e ardhshme./The Washington Post
