NGA AVOKAT EDMOND PETRAJ
Në vlerësimin tim juridik të çështjes që lidhet me shefin e Komisariatit të Sarndës, është thelbësore që analiza e përgjegjësisë të mos kufizohet në mënyrë të njëanshme vetëm mbi strukturat e Policisë së Shtetit, por të vendoset në kuadrin e plotë institucional dhe territorial që parashikon legjislacioni shqiptar për kontrollin, parandalimin dhe goditjen e ndërtimeve pa leje.
Së pari, duhet theksuar se administrimi i territorit, kontrolli urbanistik, dhënia e lejeve të ndërtimit, monitorimi i zhvillimit urban dhe evidentimi i shkeljeve administrative janë kompetenca parësore të pushtetit vendor, konkretisht të bashkisë përkatëse, përmes strukturave të planifikimit territorial, inspektoriateve vendore dhe organeve përgjegjëse për kontrollin e territorit. Bashkia, si autoriteti kryesor territorial, mban barrën ligjore për menaxhimin e zhvillimit urban në juridiksionin e saj dhe ka detyrimin institucional për të parandaluar, konstatuar dhe referuar shkeljet që lidhen me ndërtimet e paligjshme.
Po kështu, institucione të tjera shtetërore, përfshirë Inspektoratin Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit (IKMT), Agjencinë Kombëtare të Planifikimit të Territorit dhe strukturat administrative përgjegjëse, kanë role të përcaktuara qartë në zinxhirin e kontrollit dhe ndërhyrjes. Në këtë kuptim, policia nuk është institucioni ekskluziv përgjegjës për parandalimin e ndërtimeve pa leje, por një hallkë mbështetëse në zbatimin e ligjit, kryesisht kur kërkohet ndërhyrje për rendin publik, ekzekutimin e vendimeve apo mbështetje operacionale.
Për rrjedhojë, përqendrimi i të gjithë përgjegjësisë penale mbi drejtuesin vendor të policisë, pa analizuar rolin, veprimet apo mosveprimet e institucioneve territoriale dhe administrative përgjegjëse, krijon një interpretim të cunguar të ligjit dhe rrezikon deformimin e parimit të përgjegjësisë së individualizuar.
Në rastin konkret, angazhimi intensiv i shefit të komisariatit në hetimin e një ngjarjeje të rëndë kriminale, si një vrasje me impakt të lartë publik, përbën një rrethanë objektive që lidhet me menaxhimin e prioriteteve operative në kushte emergjente. Mosangazhimi i menjëhershëm ndaj ndërtimeve pa leje, ndërkohë që institucionet territoriale dhe administrative kanë kompetenca direkte në këtë drejtim, nuk mund të konsiderohet automatikisht si shpërdorim detyre pa provuar ekzistencën e qëllimit të paligjshëm, favorizimit apo korrupsionit.
Në këtë kuadër, mbrojtja ime juridike ku e mbështetet fort këtë argument fokusohet tek përgjegjësia për fenomenin e ndërtimeve pa leje është e shpërndarë ndërmjet disa institucioneve dhe se policia përfaqëson vetëm një pjesë të mekanizmit ligjzbatues. Prandaj, çdo hetim serioz duhet të analizojë në mënyrë të balancuar rolin e bashkisë, inspektoriateve territoriale, institucioneve të planifikimit urban dhe strukturave të tjera kompetente.
Në përfundim të asaj të cilës mendoj unë ështe, se paraqitja e rastit duhet të mbështetet mbi faktin se kemi të bëjmë me një çështje komplekse të administrimit territorial dhe koordinimit institucional, ku barra ligjore nuk mund të reduktohet vetëm mbi një funksionar policor, pa u provuar përtej çdo dyshimi të arsyeshëm se ai ka konsumuar me dashje elementët e veprës penale. Kjo qasje përforcon mbrojtjen duke e zhvendosur debatin nga përgjegjësia individuale e supozuar drejt analizës reale të funksionimit të sistemit institucional dhe territorial në tërësi.
