Konsumimi i rregullt i sallamit dhe mishrave të përpunuar rrit rrezikun e zhvillimit të kancerit, veçanërisht atij kolorektal (të zorrës së trashë).
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC), që është pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), mishi i përpunuar klasifikohet në Grupin 1 të kancerogjenëve. Ky grup përfshin substanca me prova të pakundërshtueshme shkencore që shkaktojnë kancer tek njerëzit, duke i rreshtuar ato në të njëjtën kategori rreziku me duhanin apo azbestin (ndonëse rreziku nga duhani në përgjithësi mbetet shumë më i lartë në terma sasiorë).
Pse sallami dhe salsiçet shkaktojnë kancer?
- Nitratet dhe nitritet: Shtohen si konservues për të ruajtur ngjyrën dhe jetëgjatësinë e produktit. Në zorrë, këto substanca shndërrohen në përbërje N-nitrozo, të cilat dëmtojnë qelizat e zorrëve.
- Hekuri Heme: Ky lloj hekuri që gjendet natyrshëm tek mishi i kuq mund të lehtësojë prodhimin e këtyre përbërjeve kancerogjene.
- Tymosja dhe gatimi në temperatura të larta: Gjatë këtyre proceseve krijohen kimikate të dëmshme si hidrokarburet aromatike policiklike (PAH) dhe aminat heterociklre (HCA), që dëmtojnë ADN-në.
Sa është sasia e rrezikshme?
- 50 gram në ditë: Konsumimi i përditshëm i kësaj sasie (afërsisht dy feta sallam ose proshutë) rrit rrezikun e kancerit kolorektal me rreth 18%.
Si të ulni rrezikun?
- Zëvendësoni sallamin me mish të freskët pule ose peshk.
- Përdorni vezë, djathë ose bishtajore për proteina.
- Shtoni sasinë e fibrave, frutave dhe perimeve në dietë.
