Lista e kancerogjenëve njerëzorë e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin (IARC) përfshin 129 substanca, duke përfshirë ushqime dhe përbërës ndaj të cilëve ekspozohemi çdo ditë.
Në shkallë globale, sipas një studimi të fundit nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin (IARC), të botuar në CA: A Cancer Journal for Clinicians, në vitin 2022 u regjistruan 20 milionë diagnoza të reja me kancer dhe 9,7 milionë vdekje të lidhura me këtë sëmundje. Megjithatë, aspekti më shqetësues lidhet me parashikimet për vitet e ardhshme. Deri në vitin 2050, numri i rasteve të reja pritet të kalojë 35 milionë – një rritje prej rreth 80 për qind krahasuar me shifrat e dy viteve më parë. Ka arsye të shumta për këtë rritje të ndjeshme, ndër të cilat spikasin plakja e vazhdueshme e popullsisë botërore dhe ekspozimi ndaj substancave kancerogjene, i cili vazhdon të rritet paralelisht me zhvillimin socio-ekonomik.
Sot për sot, sipas listës së përpiluar nga IARC – e cila përditësohet vazhdimisht bazuar në gjetjet e kërkimeve shkencore – ekzistojnë saktësisht 129 substanca të klasifikuara si kancerogjene të sigurta për njerëzit (Grupi 1). Këtu përfshihen tymi i duhanit, asbesti, alkooli, mishi i përpunuar, radoni dhe elemente të tjera radioaktive, benzeni, formaldehidi, grimcat e imëta (smogu), emetimet nga motorët me naftë, metalet e rënda dhe shumë të tjera. Grupi 2A përmban 96 substanca që konsiderohen si ndoshta kancerogjene për njerëzit, ndërsa Grupi 2B përfshin 321 substanca të klasifikuara si potencialisht kancerogjene. Në këto dy kategori hyjnë substancat perfluoroalkile (PFAS), glifosati, mishi i kuq, tymrat e saldimit, plumbi, rrezatimi ultravjollcë, kafeina, ekstrakti i aloe verës, stireni, gazrat e shkarkimit nga motorët me benzinë dhe shumë të tjera. Së fundmi, IARC e klasifikoi zyrtarisht pluhurin e talkut – një produkt i gatshëm që ka qenë objekt debatesh të ashpra dhe procedurash ligjore për shumë vite – si “ndoshta kancerogjen”. 500 agjentë të tjerë, të kategorizuar në Grupin 3, konsiderohen si “të paklasifikueshëm” për sa i përket potencialit të tyre për të shkaktuar kancer te njerëzit.
Sugjerimi i shkencëtarit, siç raportohet nga ANSA, është të zgjidhni ushqime organike dhe produkte të freskëta, të papërpunuara. Për më tepër, sipas një studimi të fundit të botuar në revistën shkencore prestigjioze The British Medical Journal (BMJ), plot 32 parametra shëndetësorë ndikohen negativisht nga konsumimi i ushqimeve ultra të përpunuara – të cilat lidhen me rrezikun e vdekjes së parakohshme, çrregullimeve metabolike, sëmundjeve kardiovaskulare, kancerit dhe shumë problemeve të tjera. Dr. Berrino thekson gjithashtu rëndësinë e mbrojtjes nga substancat që çrregullojnë sistemin endokrin, siç janë bisfenoli A (BPA) – i njohur gjerësisht për efektet e tij të dëmshme – dhe ftalatet; këto janë substanca që janë ndaluar në disa produkte, por që vazhdojnë të jenë të pranishme në shumë artikuj të tjerë të zakonshëm të përdorimit të përditshëm.
Ndër këshillat e tjera të përmendura nga eksperti për të zvogëluar rreziqet janë: mos vendosni kurrë ushqim të nxehtë në enë plastike; zëvendësimi i tiganëve prej tefloni që nuk ngjitin kur gërvishten; zgjedhja e letrës pergamenë që nuk përmban bisfenol A (BPA); dhe zgjedhja e bishtajoreve dhe produkteve të tjera të paketuara në kavanoza qelqi, pasi kanaçet metalike “janë të veshura me një film të papërshkueshëm nga uji që përmban PFAS”.
