Rikthehet hija e Luftës së Ftohtë, Kina ritëm rekord në prodhimin e nëndetëseve bërthamore
Kina ka shënuar një tjetër hap të madh në zgjerimin e fuqisë së saj detare, duke lëshuar në det pesë nëndetëse me energji bërthamore që nga fillimi i vitit. Një ritëm i tillë prodhimi konsiderohet i jashtëzakonshëm dhe sipas analizave të ekspertëve të mbrojtjes, për të gjetur një nivel të ngjashëm duhet të kthehemi në periudhën e Bashkimit Sovjetik gjatë Luftës së Ftohtë.
Për dekada me radhë, zgjerimi i Marinës së Ushtrisë Çlirimtare Popullore është parë si një nga projektet më ambicioze ushtarake në botë. Deri vonë, shifrat më të mëdha të prodhimit kinez lidheshin kryesisht me flotën sipërfaqësore, ku Pekini ka ndërtuar me shpejtësi fregata, shkatërrues, transportues helikopterësh dhe aeroplanmbajtëse.
Sot, Marina kineze është bërë më e madhja në botë për nga numri i anijeve luftarake, duke kaluar edhe Marinën amerikane në këtë kategori.
Por fusha ku Kina ka pasur historikisht një hendek të madh me Shtetet e Bashkuara ka qenë ajo e nëndetëseve bërthamore. Ndërsa Uashingtoni disponon një flotë prej rreth 70 nëndetësesh me energji bërthamore, Pekini ka pasur një kapacitet më të kufizuar, si në numër ashtu edhe në përvojë teknologjike.
Tashmë, megjithatë, ky avantazh amerikan po vihet nën presion nga zgjerimi i shpejtë i flotës kineze.
Dy nga pesë nëndetëset e reja të lëshuara në det besohet se i përkasin një klase të re, detajet e së cilës mbeten të klasifikuara. Ekspertët mendojnë se ato mund të përfaqësojnë një brez të ri platformash nënujore, me përmirësime në teknologjinë e fshehtësisë, sistemet e zbulimit dhe aftësinë për të operuar në distanca të mëdha.
Rritja e flotës kineze nuk është një zhvillim i papritur. Në vitin 2021, ish-shefi i Shtabit të Marinës Franceze, admirali Pierre Vandier, paralajmëroi se ritmi i ndërtimit detar të Kinës ishte i jashtëzakonshëm. Sipas tij, Pekini po ndërtonte ekuivalentin e një marine kombëtare çdo disa vite, një ritëm që ilustron fuqinë industriale dhe strategjinë afatgjatë të Kinës për t’u kthyer në një fuqi dominuese detare.
Nëndetëset bërthamore kanë një rëndësi të veçantë në ekuilibrin ushtarak global. Ato mund të qëndrojnë për periudha të gjata nën ujë, të kryejnë misione zbulimi, të mbrojnë rrugët detare dhe, në rastin e nëndetëseve strategjike, të shërbejnë si një element kyç i kapaciteteve bërthamore të një vendi.
Për këtë arsye, zgjerimi i flotës kineze po ndiqet me shqetësim nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj në rajonin Indo-Paqësor. Uashingtoni ka investuar prej dekadash në ruajtjen e epërsisë nënujore, por zhvillimi i shpejtë i industrisë kineze të mbrojtjes po ndryshon gradualisht raportin e forcave.
Kjo situatë po krijon një garë të re strategjike në oqeane, ku fuqia nuk matet vetëm me numrin e anijeve, por me aftësinë për të kontrolluar hapësirat nënujore. Ritmi aktual i prodhimit kinez tregon se Pekini synon të mos jetë më vetëm një fuqi rajonale detare, por një rival i drejtpërdrejtë i Shteteve të Bashkuara në skenën globale.
