Lidershipi politik i presidentit të Turqisë Rexhep T. Erdogan po shpaloset edhe në kontinentin afrikan me veprimtari konkrete të diplomacisë, sigurisë dhe modelit të suksesit.
Vendet afrikane po ndjekin gjithnjë e më shumë “modelin somalez” që Ankaraja dhe Mogadishu kanë zhvilluar gjatë viteve, duke kërkuar lidhje më të thella me Turqinë me shpresën për të marrë ndihmë sigurie dhe ekonomike, Ministri turk i Mbrojtjes, Yasar Guler, ju drejtuar publikut këtë fundjavë.
Në përgjigje të kërkesave, ne vazhdojmë të ofrojmë trajnime dhe mbështetje teknike për forcat e armatosura të vendeve afrikane dhe të kontribuojmë në ndërtimin e kapaciteteve të tyre, tha ai gjatë stërvitjeve ushtarake Efes në Turqinë perëndimore.
“Në këtë kontekst, disa vende të tjera po kërkojnë të njëjtin model që ne zbatuam në Somali. Ne po i vlerësojmë këto kërkesa.”
Turqia dhe Somalia kanë një marrëdhënie të gjithanshme që filloi në vitin 2011, kur Presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan, atëherë kryeministër, vizitoi vendin ndërsa po vuante nga një thatësirë e rëndë.
Ajo që filloi si një mision humanitar, me kalimin e viteve, është zhvilluar në një aleancë të plotë sigurie dhe ekonomike. Turqia ka bazën e saj më të madhe ushtarake jashtë territorit në Mogadishu dhe ka krijuar spitale dhe kompani atje, ndërsa gjithashtu operon portin dhe aeroportin e qytetit. Mijëra ushtarë somalezë janë trajnuar në bazën turke dhe shumë janë dërguar gjithashtu në Turqi për trajnime të mëtejshme.
Ankaraja kohët e fundit ka vendosur tre avionë luftarakë F-16, helikopterë sulmi ATAK, dronë të armatosur dhe asete të tjera, ndërsa anijet turke të shpimit të energjisë eksplorojnë bregdetin e Somalisë për burime hidrokarbure.
Modeli turk:
Një burim i brendshëm i Ankarasë që ka dijeni mbi cështjen citon se propozimi që po paraqitet nga disa vende afrikane është i thjeshtë: Ankaraja do të ofrojë siguri dhe do të ndihmojë në vendosjen e stabilitetit, pastaj do të mbështesë zhvillimin e infrastrukturës ekonomike dhe do të ndajë fitimet që rezultojnë me komunitetet lokale.
“Në Somali, një sërë qeverish ishin të gatshme të merrnin ndihmë ushtarake turke në mënyrë që të forconin aftësitë e tyre mbrojtëse,” Ata duan t’u ofrojnë shërbime dhe burime popullit somalez, dhe pa stabilitet, kjo nuk është e mindur. Ankaraja ka marrë rreziqe të konsiderueshme në Somali, ku vendi është tronditur nga shpërthimet vetëvrasëse të kryera nga Al-Shabab, një grup radikal i armatosur, për dekada të tëra. Ndërhyrja turke e ka bërë Mogadishun dukshëm më të sigurt, me shpërthime të në rënie dhe ndërtesa të reja apartamentesh që kanë filluar të shfaqen në të gjithë qytetin,.
Turqia tashmë po shpenzon shuma të konsiderueshme për të ruajtur bregdetin somalez dhe për të mbështetur aktivitetet e shpimit në det të hapur.
Një fushë tjetër në të cilën Turqia po përqendrohet është ndërtimi i një porti hapësinor në Mogadishu.
Yahya Bostan, një kolumnist për të përditshmen Yeni Safak, shkroi se pret që Izraeli dhe Emiratet e Bashkuara Arabe t’i drejtojnë gjithnjë e më shumë përpjekjet e tyre “destabilizuese” drejt Afrikës, ndërsa kriza iraniane fillon të qetësohet.
“Ata do të përshpejtojnë përpjekjet e tyre për të ndarë vendet dhe për të krijuar shtete satelitore”, tha ai. “Ky realitet mbart rrezikun e përkeqësimit dhe thellimit të trazirave në vendet ku Turqia ka investuar institucionalisht dhe ka zhvilluar marrëdhënie miqësore gjatë shumë viteve.”
Pritet që Sudani të mund të bëhet vendi i ardhshëm që do të ndjekë modelin somalez, duke marrë trajnim ushtarak, si dhe mbështetje në ndërtimin e kapaciteteve ushtarake institucionale, së bashku me transferimin e teknologjisë dhe përvojës.
Njësia e brendshme e Ankarasë tha se disa vende të Sahelit, si Nigeri dhe Burkina Faso, si dhe Etiopia, gjithashtu mund të kërkojnë ndihmë të ngjashme, dhe turqia ka kapacitet për ti nduhmuar ato.
