Ekspert Ushtarak, Sigurise, Diplomacise dhe Historise
Një qeveri lëviz drejt autoritarizmit kur përdor sistematikisht institucionet shtetërore për të heshtur opozitën, për të dobësuar llogaridhënien dhe për të parandaluar qytetarët të sfidojnë pushtetin e saj.
Edi DRAMA, ka një “dashuri” të jashtëzakonshme për popullin e tij! Ai i do aq shumë sa dëshiron t’u shpjegojë atyre pse vuajtja e tyre është në të vërtetë një sukses kombëtar. Ai e quan veten shërbëtor të popullit, por disi populli gjithmonë i shërben atij. Ai flet për demokracinë ndërsa dobëson institucionet e saj, lavdëron lirinë ndërsa frikëson kritikët dhe feston drejtësinë, ndërsa pret që ligji të sillet si punonjësi i tij personal.
Ai thjesht beson se ligji duhet ta dijë vendin e tij. Organizon votime dhe jo zgjedhje si detyrim kushtetues sepse edhe autoritarizmi vlerëson publicitetin e mire. Fletët e votimit shtypen, flamujt ngrihen, fjalimet mbahen dhe kamerat kapin turma entuziaste “Shqiperia ne Europe/Grope”!
Gjithçka duket demokratike – me kusht që askush të mos bëjë pyetje të pakëndshme në lidhje me pavarësinë e institucioneve, drejtësinë e konkurrencës ose trajtimin e kundërshtarëve. Qeveria shpall një fitore të madhe. Udhëheqësi falenderon popullin për besimin e tij, duke përfshirë ata që votuan kundër tij, ata që nuk votuan dhe ata që preferojnë të mos diskutojnë për këtë temë.
Është një sistem politik i jashtëzakonshëm: populli është sovran ditën e zgjedhjeve, por qeveria bëhet sovrane mbi popullin mëngjesin pas zgjedhjeve! Referendumi i preferuar i diktatorit është ai në të cilin rezultati është tashmë i njohur dhe e vetmja pasiguri e mbetur është se me sa entuziazëm do të festohet. Por, fill pas kesaj ne kopshtin “EDI” lulezon Korrupsioni si nje keqkuptim patriotik!
Kur një qytetar i zakonshëm vjedh, kjo quhet vjedhje. Kur një zyrtar qeveritar abuzon me detyrën publike, terminologjia bëhet shumë më e sofistikuar. Ka hetime, komisione, interpretime ligjore, vonesa procedurale dhe deklarata solemne se e vërteta duhet të lejohet të dalë në pah. Ndërkohë, paratë publike duket se kanë një talent të jashtëzakonshëm për të gjetur destinacione private.
Kontratat bëhen konfidenciale, përgjegjësitë bëhen kolektive dhe llogaridhënia bëhet një shqetësim administrative dhe bahcen ja hane fshehtas “femijet e urritur te Ripjelljes” Beni, Bela, Lali, Mimi. Miri, Iliri…! Udhëheqësi këmbëngul se korrupsioni po luftohet me forcë. Në të vërtetë, lufta është aq e fuqishme sa të gjithë mund t’i shohin fjalimet, ndërsa rezultatet mbeten më të vështira për t’u gjetur. Nën sundimin autoritar, korrupsioni nuk mohohet gjithmonë; ndonjëherë ai thjesht promovohet në një pozicion ku mund të shpjegohet.
Edi DRAMA, nuk sundon krejtësisht i vetëm. Ai kishte nevojë për një orkestër qe e transferoi nje BANDE hajdutesh. Portreti i udhëheqësit shfaqet kudo me ngjashmeri me themeluesin e shtetit shqiptare, fjalimet bëhen ngjarje kombëtare duke “sfiduar” Konicen dhe vendimet e zakonshme qeveritare paraqiten si dhurata historike nga një gjeni që me sa duket nuk fle kurrë, nuk bën kurrë gabime dhe nuk ka nevojë për këshilla.
Ka ministra që duartrokasin, këshilltarë që pajtohen, zyrtarë që zbulojnë arsye të reja për ta lavdëruar atë dhe Komentatorë e Hale-ista besnikë që lajne “banjen publike te Ripjelljes” duke transformuar pothuajse çdo dështim në provë të gjenialitetit të tij.
Nëse ekonomia rritet, udhëheqësi meriton meritë. Nëse ajo bie, situata ndërkombëtare është përgjegjëse. Nëse një politikë ka sukses, ajo vërteton mençurinë e tij. Nëse dështon, publiku e ka keqkuptuar politikën. Edi DRAMA, është i rrethuar nga njerëz që i thonë atë që ai dëshiron të dëgjojë dhe pastaj përgëzojnë veten për ndershmërinë e tyre.
Një shoqëri e shëndetshme nuk ka nevojë për një udhëheqës të përsosur. Ajo ka nevojë për Institucione mjaftueshëm të forta për të mbijetuar një të papërsosur. Sistetemet autokratike e përmbysin këtë parim: ato dobësojnë institucionet për të lavdëruar një individ të vetëm, pastaj e quajnë varësinë që rezulton madhështi kombëtare.
Dhe kur Edi DRAMA shpesh deklaron: “Populli është burimi im më i madh i forcës”, dikush mund të pyesë në mënyrë të arsyeshme: Nëse populli ju mbështet vërtet, pse keni kaq frikë te perballleni me studentet dhe te verteten?
Një qeveri që dëshiron të shmangë dhunën kundër studentëve protestues duhet të kujtojë një parim themelor: studentët janë qytetarë me të drejta, jo një problem i rendit publik që duhet eliminuar. Paradoksi politik është i thjeshtë: kur studentët kërkojnë përgjigje, qeveria përgjigjet me uniforma te frikshme policore.
Në një demokraci, studentët supozohet të jenë një bezdi për pushtetin. Nëse një student i ri shqiptar trajtohet si armik sepse kërkon një të ardhme më të mirë, çfarë mesazhi i dërgon kjo brezit të ardhshëm për të cilin shteti ekziston për të mbrojtur? Një forcë e fortë policore nuk e vërteton trimerine dhe guximin e saj duke goditur studentët. Kete “trimeri” dhe energji le ta rruajne kur atdheu ti therret ne mbrojtje kunder armiqeve te Shqiperise dhe jo ndaj vellezerve e motrave te nje gjaku, pasi ne ato dite do te jene keta te rrinje qe do te shpetojne jeten duke i patur ne krah.
Një shërbim policor demokratik duhet t’i shërbejë publikut dhe ligjit, jo interesave personale të një kryeministri megaloman apo partie politike. Nëse strukturat policore besojnë se mbrojtja e pozicionit politik të qeverisë ka më shumë rëndësi sesa mbrojtja e të drejtave të qytetarëve, besimi i publikut do të përkeqësohet. Përgjegjësia individuale dhe përgjegjësia institucionale duhet të shqyrtohen të dyja.
Përgjigja e përgjegjshme nuk është hakmarrje ndaj policisë. Është llogaridhënie sipas ligjit. Pushteti i Edi DRAMES nuk varet vetëm nga autoriteti qe ka tek “Kerrperatat” Zegjine e Tao…, por edhe nga besimi i publikut dhe besnikëria e institucioneve. Edi DRAMA dhe shpura e tij politike duhet te jap doreheqje te menjehershme nga skena politike shqiptare pasi po djeg Shqiperine dhe te ardhmen e atij vendi.
Si ushtarak dhe historian po ju kujtoj per koicidence, keni ngjashmeri te frikshme me Neronin (37-68 e.s) qe dogji Romen dhe akuzonte te krishteret per djegien e saj, te njejten analogji keni ne retoriken tuaj politike qe sa here ka protesta akuzon elemente islamik dhe kerkon armiq te brendeshem e te jashte dhe shkoni akoma me rende duke sulmuar e dhunuar me elemente policor dhe institucionet fetare! Gjithashtu, perandori romak (vitet 54 – 68 e.s) ne vitin e 14 te pushtetit te tij i dha fund jetes me vetevrasje dhe fatkeqesisht dhe ju po mbushni 14 vite si Kryepronar i Shqiperise dhe te uroj me shprehje e bashkepuntorit tuaj Beqja “suksese ne jete”! Ti per Shqiperine dhe shqiptaret nuk je zgjidhja por mallkimi, pasi po vret rinin dhe shpresen!
Një qeveri ka dy zgjedhje kur studentët dalin në rrugë: mund t’i trajtojë kërkesat e tyre si probleme për t’u zgjidhur ose t’i trajtojë vetë studentët si probleme për t’u hequr. E para kërkon dialog, llogaridhënie dhe ndonjëherë guxim politik. E dyta mund të pastrojë një shesh për një pasdite, por nuk mund t’i zhdukë arsyet pse njerëzit u mblodhën atje. Në fund të fundit, përgjigjja më e fortë ndaj protestës së studentëve nuk është një linjë më e fortë policore. Është një qeveri e gatshme të dëgjoj, të shpjegojë veten dhe të ndryshojë kursin kur provat e kërkojnë këtë.
Dhe pyetja e fundit, është ajo që çdo qytetar shqiptar ka të drejtë ta bëjë: Nëse policia është e autorizuar të mbrojë pushtetin, kush e mbron qytetarin kur vetë policia shkel ligjin? Përgjigja duhet të jetë drejtësi e pavarur, mbikëqyrje efektive, një shtyp i lirë dhe e drejta kushtetuese e qytetarëve për të kërkuar llogari në mënyrë paqësore.
Cdo vend demokratik reference ka demokracine amerikane, ku fjalet hyrese te Preambules se Kushtetutes thekson; “We the People” “Ne Populli”. Theksoj se, Kushtetuta e SHBA-së nuk e qeverise Shqipërinë, por parimi i saj demokratik ofron një standard të dobishëm për vlerësimin e çdo qeverie, qe do te thotë që qeveria punon për popullin—jo që populli punon për egon e qeverisë. Kur studentët dalin në rrugë duke kërkuar përgjigje, përgjigja demokratike është të dëgjosh, jo ta bësh policinë zgjidhje (kurban) sic e ke zakon dhe përgjigjen e qeverisë.
Shqiperia ka nevoje per zgjidhje politike dhe jo anarki politike. Testi i vërtetë i demokracisë nuk është se si një qeveri i trajton njerëzit që e duartrokasin, por si i trajton njerëzit që e kundërshtojnë atë. Shqiperi e Shqiptareve dhe jo e Zuzareve!
Kolonel (r) Asllan Nuzi
