- Mijëra persona në Britani dhe Spanjë kanë raportuar dhimbje dhe shqetësime në sy pasi kanë parë eklipsin diellor pa përdorur mbrojtjen e nevojshme.
Pas fenomenit astronomik, kërkimet në internet për simptoma të tilla si ‘më dhembin sytë’ u rritën ndjeshëm. Në Britani, kërkimet për këtë shprehje u rritën me rreth 1,500% krahasuar me ditën e mëparshme, ndërsa në Spanjë kërkimet për shprehjen ‘me duelen los ojos’ u rritën me rreth 5,000%.
Sipas raportimeve nga mediat e huaja, ekspertët kanë paralajmëruar se shikimi i drejtpërdrejtë i diellit, edhe për një kohë të shkurtër, mund të shkaktojë dëmtime në retinë, veçanërisht gjatë një eklipsi kur njerëzit priren ta vëzhgojnë fenomenin më gjatë. Në rrjetet sociale janë shfaqur një sërë postimesh nga persona që pretendojnë se kanë përjetuar dhimbje sysh, dhimbje koke dhe shikim të turbullt pasi kanë parë diellin pa syze të posaçme.
Një tjetër person deklaroi se pas vëzhgimit të eklipsit kishte përjetuar dhimbje koke dhe turbullim të shikimit, ndërsa një përdorues tjetër shkroi se kishte ndjesinë se i ishin dëmtuar sytë. Ekspertët u bëjnë thirrje njerëzve që të mos shikojnë drejtpërdrejt diellin pa syze të certifikuara për eklipse, pasi dëmtimi i retinës mund të jetë serioz dhe në disa raste i pakthyeshëm.
Çfarë është retinopatia solare?
Ekspertët paralajmërojnë se vëzhgimi i drejtpërdrejtë i diellit mund të shkaktojë të ashtuquajturën retinopati diellore. Alex Ionides, një oftalmolog në Spitalin e Syrit Moorfields në Londër, shpjegoi se është një keqkuptim serioz se është e sigurt të shikosh diellin gjatë një eklipsi të pjesshëm.
Siç vuri në dukje ai, edhe gjatë një eklipsi, dielli është ende mjaftueshëm i ndritshëm për të shkaktuar dëmtime në indet delikate të syrit. Retina është shtresa e ndjeshme ndaj dritës në pjesën e prapme të syrit që lejon shikimin. Rrezet e forta të diellit dhe rrezatimi ultravjollcë mund të dëmtojnë qelizat e tij, duke shkaktuar retinopati diellore.
Ajo që është veçanërisht e rrezikshme është se dëmtimi mund të ndodhë edhe pas një ekspozimi të shkurtër dhe nuk shoqërohet domosdoshmërisht me dhimbje të menjëhershme. Pra, një person mund të mos e kuptojë se ka një problem deri disa orë më vonë.
Simptomat që duhet të shkaktojnë shqetësim
Mjekët rekomandojnë të kërkoni ndihmë të menjëhershme mjekësore nëse, pasi shikoni drejtpërdrejt diellin, përjetoni simptoma të tilla si:
-dhimbje syri
-skuqje
-ndjesi rëre ose acarim të rëndë -shikim
i turbullt
-shikim i shtrembëruar
-njolla të reja të errëta në fushën tuaj të shikimit
-ndryshime të papritura në shikim
Retinopatia diellore mund të shkaktojë gjithashtu ulje të perceptimit të ngjyrave, vështirësi në lexim ose një njollë të errët në qendër të shikimit tuaj. Në disa raste, simptomat zhduken gradualisht, por ekziston edhe rreziku i humbjes së përhershme të shikimit.
Çfarë ndodhi në Britani në vitin 1999?
Shqetësimi i ekspertëve përforcohet edhe nga përvoja e eklipsit të madh të mëparshëm në Britani, në vitin 1999. Në atë kohë, Spitali i Syrit Moorfields mori rreth 1,600 thirrje në linjën e ndihmës speciale që ishte ngritur për fenomenin.
Më shumë se 100 persona kishin telefonuar brenda orës së parë, duke raportuar probleme me sytë, ndërsa linjat telefonike mbetën veçanërisht të zëna për 24 orët në vijim.
Në të njëjtën kohë, 220 persona u ekzaminuan në departamentin e urgjencës së spitalit me simptoma të dyshimta që lidheshin me eklipsin.
Dhimbje edhe me syze speciale
Megjithatë, jo çdo shqetësim pas eklipsit do të thotë që retina është dëmtuar. Disa njerëz kanë raportuar lodhje të syve ose dhimbje koke pavarësisht përdorimit të syzeve të certifikuara posaçërisht për të vëzhguar fenomenin.
Sipas ekspertëve, lodhja e lehtë e syve në këto raste mund të jetë normale dhe kujton shqetësimin e shkaktuar pas shumë orësh para një ekrani. Për sa kohë që syzet speciale janë përdorur siç duhet dhe nuk ka ndryshim të menjëhershëm të shikimit, shqetësimi zakonisht zhduket brenda pak orësh.
Nga ana tjetër, shikimi i turbullt ose i shtrembëruar, njollat e errëta ose përkeqësimi i menjëhershëm i shikimit janë simptoma që nuk duhen injoruar.
