Toksina vdekjeprurëse e këtyre bretkosave ekuaderiane me shigjetë, efekti analgjezik i së cilës vlerësohet të jetë rreth 200 deri në 250 herë më i fuqishëm se ai i morfinës, u gjet në mostrat e marra nga trupi i kundërshtarit të Vladimir Putinit, Alexei Navalny, i cili vdiq në burg në shkurt të vitit 2024.
Sipas legjendës, pasi nuk ka konsensus shkencor apo historik për këtë çështje, sekrecionet toksike të kësaj bretkose dikur përdoreshin nga vendasit e Amerikës së Jugut për të helmuar majat e shigjetave ose pushkëve të tyre me ajër.
Këtë të shtunë, një hetim i kryer nga Mbretëria e Bashkuar, Franca, Suedia, Holanda dhe Gjermania zbuloi se Moska përdori toksinën e rrallë dhe vdekjeprurëse të pranishme në lëkurën e bretkosave ekuadoriane me shigjeta për të eliminuar udhëheqësin e opozitës Alexei Navalny, një kritik i Vladimir Putinit i cili vdiq në shkurt të vitit 2024 në rrethana të dyshimta në një burg rus.
“Ne e dimë që shteti rus tani e ka përdorur këtë toksinë vdekjeprurëse për të shënjestruar Navalnyn nga frika e kundërshtimit të tij”, tha Ministria e Jashtme Britanike në një deklaratë.
Londra njoftoi se do ta raportojë helmimin në Organizatën për Ndalimin e Armëve Kimike (OPCW), si një shkelje flagrante nga Rusia e konventës së saj, dhe i bën thirrje Moskës të ndërpresë menjëherë këtë aktivitet të rrezikshëm.
Ministria e Jashtme shpjegoi se puna e vazhdueshme dhe bashkëpunuese ka konfirmuar, përmes analizave laboratorike, se toksina vdekjeprurëse e gjetur në lëkurën e bretkosave ekuadoriane (epibatidinë) u zbulua në mostrat e marra nga trupi i Alexei Navalny-t.
Ata shtuan se kjo toksinë mund të ketë shkaktuar vdekjen e tij.
Bretkosat helmuese, janë një grup amfibësh në familjen Dendrobatidae, vendas në Amerikën Qendrore dhe Jugore, ato nuk gjenden në Rusi. Të njohura nga ngjyrat e tyre të ndritshme, ato janë më pak se 1.5 centimetra të gjata, megjithëse disa mund të arrijnë 6.5 centimetra dhe ushqehen kryesisht me milingona dhe jovertebrorë të tjerë të vegjël, shpjegon Fondi Ndërkombëtar për Mirëqenien e Kafshëve (IFAW).
OJQ-ja shton se këto bretkosa janë ditore, që do të thotë se janë aktive gjatë ditës. Përafërsisht 170 specie njihen në këtë grup. Specia specifike në rastin e Alexei Navalny-t është ndoshta bretkosa helmuese e Anthony-t ( Epipedobates anthonyi ), e cila gjendet në Ekuador dhe Peru.
Toksina në këto bretkosa, të cilat nuk sintetizojnë helmin e tyre, vjen nga dieta e tyre. Ato e thithin atë duke gëlltitur milingonat dhe merimangat, të cilat janë vetë helmuese. Bretkosat më pas e ruajnë helmin në gjëndra në lëkurën e tyre.
Lëkura e tyre përmban epibatidinë, një neurotoksinë e zbuluar në mesin e viteve 1970.
Ajo mund të shkaktojë bllokim të receptorëve në nyjet neuromuskulare, duke çuar në paralizë të frymëmarrjes dhe vdekje. Është gjithashtu një analgjezik i fuqishëm, shpjegon Biblioteka Kombëtare e Mjekësisë e Shteteve të Bashkuara, biblioteka kombëtare e specializuar në mjekësi dhe shkenca e teknologji të lidhura me të, e lidhur me Institutet Kombëtare të Shëndetit të SHBA-së.
Efekti i saj analgjezik vlerësohet të jetë rreth 200 deri në 250 herë më i fuqishëm se ai i morfinës
