nga Red Varaku
Presidenti Donald Trump duket se ka bërë një tërheqje strategjike nga ultimatumet e forta ndaj Iranit, duke pranuar një armëpushim dyjavor që shënon një kthesë të rëndësishme në dinamikën e krizës.
Marrëveshja, e ndërmjetësuar nga kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif, vendos si kusht kryesor hapjen e menjëhershme të Ngushticës së Hormuzit nga ana e Iranit dhe nisjen e negociatave mbi bazën e planit iranian me 10 pika.
Ky zhvillim sinjalizon një ndryshim të dukshëm të prioriteteve amerikane. Nga kërkesat fillestare për denuklearizimin e plotë të Iranit, shkatërrimin e programit të tij raketor dhe neutralizimin e rrjeteve proxy në rajon, fokusi është zhvendosur drejt një objektivi më urgjent dhe praktik, garantimi i lirisë së lundrimit në një nga arteriet më jetike të ekonomisë globale.
Ngushtica e Hormuzit nuk është thjesht një kalim detar, ajo është pika kyçe për transportin e një pjese të madhe të naftës botërore. Kontrolli mbi këtë ngushticë përkthehet drejtpërdrejt në ndikim ekonomik dhe politik global.
Në këtë kontekst, fakti që Shtetet e Bashkuara po negociojnë mbi bazën e një plani të propozuar nga Teherani tregon një ripozicionim të balancës së fuqisë në rajon.
Për Iranin, kjo përbën një fitore të shumëfishtë. Jo vetëm që regjimi nuk u përmbys, por ai ka arritur të vendosë veten si një aktor të domosdoshëm në çdo diskutim për stabilitetin rajonal. Duke mbajtur në dorë “çelësat” e Ngushticës së Hormuzit, Teherani ka fituar një levë presioni që shkon përtej Lindjes së Mesme dhe prek drejtpërdrejt tregjet globale dhe sigurinë energjetike.
Në mënyrë të pashmangshme, kjo situatë krijon një realitet të ri gjeopolitik. Kush kontrollon Hormuzin, kontrollon jo vetëm rrjedhën e naftës, por edhe ritmin e ekonomisë globale. Dhe nëse ky kontroll është në duart e Iranit, atëherë vendi është tashmë pjesë e tavolinës ku përcaktohen fatet e rajonit dhe, në një masë të konsiderueshme, edhe të botës.
