Ish-drejtori i CIA-s dhe ish-sekretari i Mbrojtjes së SHBA-sve, Leon Panetta, ka dhënë një intervistë për Corriere della Sera, ku ka paralajmëruar për rreziqet e luftës së nisur nga administrata Trump kundër Iranit.
Panetta ka kritikuar mungesën e një strategjie të qartë, duke theksuar se “nuk mund të ndryshohet një regjim me bomba” dhe se historia ka treguar dështimet e ndërhyrjeve të ngjashme në Jemen dhe Vietnam.
Ai ka ngritur pikëpyetje mbi objektivat e vërtetë të kësaj lufte dhe mbi aftësinë e SHBA-ve për të përballuar një konflikt të gjerë rajonal.
“Presidenti ka thënë: presim katër ose pesë javë bombardime, me shpresën që në fund kjo do të ndryshojë regjimin dhe populli i Iranit të jetë në gjendje të ngrihet dhe të zhvillojë një qeveri më të mirë në të ardhmen. Kjo është shpresa. Problemi është se nuk kemi precedentë të mirë për ndryshim regjimi dhe ndërtim kombi. Dhe kemi mësuar se nuk mund të hapësh rrugën drejt ndryshimit të regjimit me bomba. E kemi provuar në Jemen dhe nuk ia dolëm, e kemi provuar në Vietnamin e Veriut. Prandaj ajo që më shqetëson është: cili është objektivi? Dhe a kemi një strategji për ta arritur dhe për ta mbyllur lojën? Kur dërgon burrat dhe gratë e tua me uniformë në vijën e rrezikut, u detyrohesh një shpjegim të qartë. Por nuk jam i sigurt që administrata ka plane të qarta për këtë luftë”, tha për Corriere-n, Leon Panetta.
Trump ka folur për municione të pakufizuara, a është e vërtetë?
“Nuk ka dyshim që në të kaluarën ka pasur probleme me zinxhirët e furnizimit ushtarak. E kemi parë në furnizimin me armë shtesë për Ukrainën. Realiteti është se ka kufizime në numrin e raketave, në kapacitetet e mbrojtjes ajrore të SHBA-ve, edhe pse jemi një ushtri e fortë dhe kemi një mbështetje të madhe industriale. Por në fund asnjë vend nuk është plotësisht i përgatitur për një luftë të gjerë rajonale, pra ajo ku jemi të përfshirë tani. Është një luftë që mbulon Lindjen e Mesme dhe 4-5 javë sulmesh të vazhdueshme kërkojnë logjistikë, mobilizim, dhe nuk kam dyshim që forcat tona janë të tendosura në maksimum”.
Sa mund të zgjasë?
“Shpresoj që të mos zgjasë më shumë se 4-5 javë, sepse mendoj që nëse regjimi mbetet në pushtet me një udhëheqje të re, do të jetë shumë e vështirë të prodhohet lloji i ndryshimit që dëshiron presidenti. Shpresa në atë pikë do të ishte ndoshta që kushdo që regjimi emëron si udhëheqës të rinj të jenë të gatshëm të angazhohen në negociata që mund të zgjidhin luftën”.
Presidenti nuk e ka përjashtuar dërgimin e trupave tokësore. Shumë janë skeptikë, disa flasin për kurdët.
“Do të befasohesha shumë nëse do të vendoste papritur të dërgonte trupa në terren për një pushtim në shkallë të gjerë të Iranit. Jo vetëm për koston në jetë njerëzish, por sepse kemi mësuar në Irak që nuk prodhon domosdoshmërisht rezultatet e pritura. Ky vend është ende i shqetësuar për luftërat e pafundme në Lindjen e Mesme, sondazhet e fundit tregojnë që të paktën 70-80% janë të shqetësuar për drejtimin e kësaj lufte, prandaj nuk parashikoj trupa tokësore. Megjithatë, ka lloje të tjera operacionesh të mundshme, nëse është e nevojshme për të zhvilluar udhëheqjen dhe organizimin e nevojshëm në Iran për të vendosur nëse duan vërtet të rrëzojnë regjimin. Por është më e lehtë të thuhet sesa të bëhet. Ata kanë frikë tani, ka bombardime, ka pasur një periudhë kur 30-35 mijë njerëz janë vrarë. Do të dalin në rrugë dhe do të përpiqen të rrëzojnë regjimin? Duhet të ketë një plan për të mbështetur popullin, për t’u ofruar organizimin dhe armët që do t’u duheshin për ta realizuar atë objektiv. Nuk jam i sigurt që qeveria e ka bërë këtë”.
CIA ka ndihmuar në lokalizimin e Khamenei-t, por a po punon për të mbështetur një alternativë ndaj regjimit?
“Duhet ta bëjë. Le ta themi kështu: do të befasohesha nëse nuk po ndodhte, por nga ana tjetër është e vështirë të thuhet saktësisht çfarë po ndodh. Do të kishte kuptim që CIA dhe Mossad të ishin operativë brenda Iranit për të zhvilluar jo vetëm një udhëheqje por edhe një organizatë që mund të vendosej nëse regjimi do të binte”.
Në këto vite nuk ka ndodhur?
“Mund të mendohej se po. Sigurisht kur unë isha drejtor i CIA-s punonim mbi inteligjencën për atë që ndodhte brenda Iranit dhe ku të gjenim mbështetje nëse regjimi do të binte, dhe mbi mundësinë për të gjetur forma të tjera udhëheqjeje”.
Dhe cili ishte përfundimi atëherë?
“Punonim ngushtë me Izraelin, që ka një inteligjencë shumë të mirë mbi Iranin, ndoshta më të mirë se ajo amerikane. Pamë si ishin në gjendje të godisnin udhëheqësit dhe të vrisnin udhëheqësin suprem. Por pyetja është: a kanë punuar për të ndërtuar një opozitë të brendshme në Iran? Nuk e di përgjigjen”.
Trump ka thënë se ka sulmuar sepse pritej një sulm parandalues nga Irani.
“Ata kanë thënë se vepruan mbi bazën e mundësisë së një kërcënimi të afërt, por në informimin e Pentagonit në Kongres u tha se nuk kishte kërcënim të afërt. Dyshoj shumë që Irani do të kishte kryer një sulm parandalues. Mendoj se ajo që ndodhi, shumë sinqerisht, është se kur inteligjenca tregoi se kishte një mundësi për të goditur udhëheqësit, përfshirë udhëheqësin suprem, presidenti vendosi se ishte një objektiv i rëndësishëm për t’u ndjekur dhe mendoj se kjo solli sulmet”.
A prisni që kjo luftë të zgjerohet?
“Kemi përballë një luftë në Lindjen e Mesme, që përfshin të gjitha vendet arabe, që ka sjellë një direktivë për të gjithë amerikanët në ato zona që të largohen. Dhe kjo ju thotë diçka: që jemi përballë një konflikti rajonal që mund të çojë në përshkallëzim. Ngjarje të tilla ndonjëherë dalin jashtë kontrollit dhe çojnë në luftëra më të gjera”.
Çfarë lloj përshkallëzimi?
“Për shembull, papritur Pakistani vendos se është momenti i duhur për të pushtuar Afganistanin, ose vende të tjera vendosin se është koha e duhur për të përfituar… sepse vëmendja e botës është shpërqendruar nga ajo që po ndodh në Lindjen e Mesme”./Corriere della Sera
